2 oktober 2026 • Thomas• 9 minuten leestijd

Hoe bereken ik deurwaarders- en proceskosten?

Deurwaarderskosten en proceskosten bereken je op basis van de vordering, het type procedure en de gemaakte proceshandelingen. De totale kosten bestaan uit griffierecht, deurwaarderskosten voor betekening en executie, en eventuele advocaatkosten. In de meeste gevallen worden deze kosten bij de verliezende partij in rekening gebracht, maar er zijn belangrijke nuances. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over het berekenen van incassokosten en gerechtelijke kosten.

Wie betaalt de deurwaarderskosten, schuldeiser of schuldenaar?

In principe betaalt de verliezende partij de deurwaarderskosten en proceskosten. Wint de schuldeiser de rechtszaak, dan worden de kosten van de gerechtelijke procedure doorgaans verhaald op de schuldenaar. Dit geldt voor griffierecht, deurwaarderskosten voor betekening van de dagvaarding en de kosten van executie. De rechter legt deze kosten vast in het vonnis.

In de praktijk is het echter iets genuanceerder. De rechter kent een vaste proceskostenvergoeding toe op basis van het zogenoemde liquidatietarief. Dit tarief dekt zelden de werkelijke advocaatkosten volledig. Dat betekent dat de schuldeiser een deel van de juridische kosten zelf draagt, ook als hij de zaak wint. Bovendien: als de schuldenaar geen verhaalsmogelijkheden heeft, blijven de kosten feitelijk voor rekening van de schuldeiser, ook al staat er een vonnis op papier.

Het is dus verstandig om vooraf te beoordelen of de schuldenaar daadwerkelijk in staat is te betalen. Een vonnis behalen is één ding; het geld ook daadwerkelijk innen is een tweede.

Wat zijn de vaste en variabele kosten van een gerechtelijke procedure?

De kosten van een gerechtelijke procedure bestaan uit een combinatie van vaste en variabele posten. De vaste kosten omvatten het griffierecht en de kosten voor betekening van de dagvaarding door de deurwaarder. De variabele kosten hangen af van de complexiteit van de zaak, het aantal zittingen en de inzet van een advocaat of gemachtigde.

Vaste kostenposten

Griffierecht: een vast bedrag dat afhankelijk is van de hoogte van de vordering en het type rechtbank (kantonrechter of civiele kamer).
Kosten dagvaarding: de deurwaarder brengt een tarief in rekening voor het opstellen en betekenen van de dagvaarding. Dit bedrag is wettelijk vastgesteld via het Besluit tarieven ambtshandelingen gerechtsdeurwaarders (Btag).

Variabele kostenposten

Advocaat- of gemachtigdehonorarium: bij vorderingen boven de €25.000 is een advocaat verplicht. Bij lagere bedragen kan een incassobureau of gemachtigde optreden.
Kosten voor beslaglegging: als executie nodig is, komen hier extra deurwaarderskosten bij.
Vertaalkosten of deskundigenkosten: in complexere zaken kunnen aanvullende kosten ontstaan.

Hoe wordt het griffierecht berekend?

Het griffierecht wordt berekend op basis van de hoogte van de vordering en het type rechtbank. Bij de kantonrechter gelden lagere tarieven dan bij de civiele kamer van de rechtbank. Voor vorderingen tot €500 betaal je als bedrijf een relatief laag griffierecht; naarmate de vordering hoger wordt, stijgt ook het griffierecht. De actuele tarieven worden jaarlijks vastgesteld door de overheid.

In 2026 gelden de volgende richtlijnen voor bedrijven (rechtspersonen) bij de kantonrechter:

Vorderingen tot €500: laag tarief
Vorderingen tussen €500 en €12.500: middentarief
Vorderingen boven €12.500: hoger tarief, en bij vorderingen boven €25.000 verschuift de zaak naar de civiele kamer met nog hogere griffierechten

Particulieren betalen doorgaans lagere griffierechten dan bedrijven. Het is raadzaam de actuele tarieven te controleren via de officiële website van de Rechtspraak of via een juridisch adviseur, omdat deze jaarlijks kunnen worden aangepast.

Wat zijn de kosten van een deurwaarder voor betekening en executie?

De kosten van een deurwaarder voor betekening en executie zijn wettelijk geregeld via het Besluit tarieven ambtshandelingen gerechtsdeurwaarders (Btag). Voor het betekenen van een dagvaarding betaal je een vast tarief per ambtshandeling. Executiekosten, zoals het leggen van beslag op loon of bankrekening, brengen aanvullende tarieven met zich mee die per handeling worden berekend.

Veelvoorkomende deurwaarderskosten zijn:

Betekening dagvaarding: een vast bedrag per betekening, inclusief reiskosten
Beslag op bankrekening (derdenbeslag): kosten voor het leggen van het beslag plus administratiekosten
Loonbeslag: vergelijkbaar met bankbeslag, maar gericht op het inkomen van de schuldenaar
Executoriaal beslag op roerende zaken: hogere kosten vanwege de fysieke aanwezigheid van de deurwaarder

Al deze kosten worden in principe verhaald op de schuldenaar als het vonnis in het voordeel van de schuldeiser uitvalt. Maar ook hier geldt: als de schuldenaar geen verhaal biedt, draagt de schuldeiser deze kosten zelf.

Wanneer loont een gerechtelijke procedure financieel gezien?

Een gerechtelijke procedure loont financieel wanneer de vordering hoog genoeg is om de proceskosten te rechtvaardigen en de schuldenaar aantoonbaar verhaalsmogelijkheden heeft. Als vuistregel geldt dat een procedure bij de kantonrechter pas zinvol is bij vorderingen vanaf enkele honderden euro’s, maar de werkelijke drempel hangt af van de specifieke omstandigheden.

Overweeg de volgende factoren voordat je een gerechtelijke stap zet:

Hoogte van de vordering: hoe hoger het bedrag, hoe eerder de proceskosten in verhouding staan tot de potentiële opbrengst.
Verhaalsmogelijkheden van de schuldenaar: heeft de schuldenaar bezittingen, inkomen of een actieve onderneming? Zo niet, dan levert een vonnis weinig op.
Kans op succes: is de vordering juridisch sterk onderbouwd? Zijn er schriftelijke overeenkomsten, facturen en aanmaningen?
Tijdsinvestering: een gerechtelijke procedure kost tijd en aandacht, ook als je een gemachtigde inschakelt.

In veel gevallen is het verstandig om eerst een minnelijk traject volledig te doorlopen voordat je naar de rechter stapt. Dat bespaart kosten en behoudt de zakelijke relatie waar mogelijk.

Wat is het verschil tussen minnelijke en gerechtelijke incasso?

Minnelijke incasso is het buitengerechtelijke traject waarbij de schuldeiser zonder tussenkomst van de rechter probeert de vordering te innen, via aanmaningen, telefonisch contact en betalingsregelingen. Gerechtelijke incasso is de stap waarbij een rechter wordt ingeschakeld, resulterend in een vonnis dat executoriaal ten uitvoer kan worden gelegd. Het minnelijke traject is goedkoper en sneller; het gerechtelijke traject is zwaarder maar geeft meer juridische afdwingbaarheid.

De verschillen op een rij:

Kosten: minnelijke incasso brengt lagere kosten met zich mee. Gerechtelijke incasso voegt griffierecht en deurwaarderskosten toe.
Doorlooptijd: een minnelijk traject kan binnen weken resultaat opleveren. Een gerechtelijke procedure duurt al snel meerdere maanden.
Relatiebehoud: minnelijke incasso laat meer ruimte voor een zakelijke dialoog. Gerechtelijke stappen zijn definitiever van aard.
Afdwingbaarheid: alleen via een rechterlijk vonnis kun je executoriaal beslag leggen.

Bij Credit Alliance starten we altijd met het minnelijke traject. Na een eerste brief volgt direct persoonlijk telefonisch contact met de debiteur, wat in de praktijk sneller tot resultaat leidt dan een reeks anonieme brieven. Leidt het minnelijke traject niet tot betaling, dan kunnen we via ons netwerk van juridische partners doorschakelen naar gerechtelijke incasso. Wil je weten welk traject in jouw situatie het meest kansrijk is? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.

Veelgestelde vragen

Kan ik deurwaarderskosten en proceskosten ook terugvorderen als de schuldenaar in het buitenland woont?

Ja, dat is mogelijk, maar het proces is complexer en kostbaarder. Binnen de EU kun je gebruikmaken van Europese procedures zoals de Europese betalingsbevelprocedure of de Europese procedure voor geringe vorderingen, waarmee een vonnis in andere lidstaten erkend en ten uitvoer gelegd kan worden. Buiten de EU hangt de mogelijkheid tot verhaal af van bilaterale verdragen en de lokale wetgeving van het betreffende land. Schakel in dit geval altijd een gespecialiseerde juridische partner in, omdat de kosten en doorlooptijden aanzienlijk hoger kunnen uitvallen dan bij een binnenlandse procedure.

Wat gebeurt er als de schuldenaar tijdens de gerechtelijke procedure failliet gaat?

Als de schuldenaar failliet wordt verklaard tijdens of na de gerechtelijke procedure, wordt de vordering een concurrente vordering in de faillissementsboedel, tenzij je een preferente status hebt. Dit betekent dat je als schuldeiser achteraan in de rij staat en in de praktijk vaak weinig tot niets ontvangt. Lopende executiemaatregelen worden bij faillissement automatisch opgeschort. Het is daarom verstandig om bij signalen van financiële problemen bij de schuldenaar snel te handelen en eventueel conservatoir beslag te laten leggen vóórdat een faillissement wordt uitgesproken.

Hoe lang duurt het voordat een vonnis daadwerkelijk ten uitvoer wordt gelegd?

Na het verkrijgen van een vonnis kan de deurwaarder in principe direct overgaan tot executie, maar in de praktijk hangt de doorlooptijd af van de verhaalsmogelijkheden van de schuldenaar en het type beslagmaatregel. Een bankbeslag of loonbeslag kan binnen enkele dagen tot weken resultaat opleveren, terwijl executoriaal beslag op roerende of onroerende zaken meer tijd en voorbereiding vergt. Houd er rekening mee dat de schuldenaar in sommige gevallen een executiegeschil kan starten om de tenuitvoerlegging tijdelijk te vertragen.

Zijn er situaties waarin ik als schuldeiser de proceskosten zelf moet dragen, ook als ik win?

Ja, dat kan voorkomen in meerdere situaties. Ten eerste vergoedt het liquidatietarief dat de rechter toekent zelden de volledige werkelijke advocaatkosten, waardoor je als winnende partij een deel zelf betaalt. Ten tweede geldt dat als de schuldenaar geen verhaalsmogelijkheden heeft — geen inkomen, geen bezittingen, geen actieve bankrekening — het vonnis weliswaar op papier bestaat, maar de kosten feitelijk voor jouw rekening blijven. Daarnaast kan de rechter bij gedeeltelijk gelijk de proceskosten compenseren, wat betekent dat elke partij de eigen kosten draagt.

Wat is conservatoir beslag en wanneer is het zinvol om dit in te zetten?

Conservatoir beslag is een preventieve maatregel waarmee je, nog vóór een rechterlijk vonnis, vermogensbestanddelen van de schuldenaar ‘bevriest’ zodat deze niet worden weggesluisd of verborgen. Je hebt hiervoor verlof nodig van de voorzieningenrechter, wat doorgaans snel en zonder hoor en wederhoor wordt verleend. Het is met name zinvol als er concrete aanwijzingen zijn dat de schuldenaar zijn bezittingen dreigt te vervreemden, of als het om een hoog bedrag gaat waarbij het risico op verhaalsfrustratie reëel is. Houd er rekening mee dat conservatoir beslag kosten met zich meebrengt en dat je aansprakelijk kunt zijn voor schade als de vordering uiteindelijk niet wordt toegewezen.

Kan ik wettelijke rente en incassokosten bovenop de hoofdsom vorderen?

Ja, naast de hoofdsom kun je in de meeste gevallen ook wettelijke handelsrente (bij B2B-vorderingen) of wettelijke rente (bij B2C-vorderingen) vorderen vanaf de vervaldatum van de factuur. Daarbovenop heb je bij B2C-vorderingen recht op buitengerechtelijke incassokosten conform de Wet Incassokosten (WIK), mits je een correcte aanmaning met de wettelijk vereiste veertiendagentermijn hebt verstuurd. Bij zakelijke schuldenaren gelden andere, vaak contractueel vastgelegde afspraken over incassokosten. Het is belangrijk om deze posten correct te specificeren in de dagvaarding, zodat de rechter ze ook daadwerkelijk kan toewijzen.

Wat is het nut van een betalingsregeling treffen tijdens een lopende gerechtelijke procedure?

Een betalingsregeling treffen tijdens een lopende procedure kan voor beide partijen voordelig zijn: de schuldeiser ontvangt zekerheid over (gedeeltelijke) betaling zonder verdere proceskosten, en de schuldenaar vermijdt een vonnis met bijkomende executiekosten. Juridisch gezien kun je de procedure schorsen of royement vragen zodra een regeling is overeengekomen. Zorg er wel voor dat de betalingsregeling schriftelijk wordt vastgelegd en dat er duidelijke afspraken zijn over wat er gebeurt bij niet-nakoming, zodat je bij wanbetaling alsnog snel kunt handelen.